Racjonalnie o GMO - prof. Paweł Golik

Zapraszam na kontynuację wywiadu z profesorem Pawłem Golikiem w podkaście Radio Warroza. Mój gość jest dyrektorem Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W drugiej części wywiadu rozmawiamy o biotechnologii, inżynierii genetycznej oraz o GMO. Racjonalnie rozważamy to zagadnienie w kontekście środowiska człowieka, pszczół i pszczelarstwa. Mam nadzieję, że zachęciłem.

Profesor obecnie kieruje zespołem badającym ewolucję działania genów mitochondrialnych u różnych gatunków drożdży w Instytucie Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania naukowe są jednak znacznie szersze. Publikuje i wykłada na temat genetycznych podstaw mechanizmów ewolucji, historii wędrówek populacji ludzkich w czasach prehistorycznych oraz na temat biotechnologii i inżynierii genetycznej. Naukowo fascynuje go genom mitochondrialny.

Badania na zmodyfikowanymi bakteriami jelitowymi pszczół zwiększające odporność na dręcza pszczelego: https://science.sciencemag.org/content/367/6477/573
Fotografia do ilustracji odcinka: Jakub Ostałowski
Wykorzystano fragmenty z reportażu telewizyjnego TVN dla Faktów i TVN Warszawa z 15 marca 2012 roku z demonstracji pszczelarzy "Marsz w obronie pszczół".
Rozdziały:
  • 00:01:04 Biotechnologia
  • 00:07:13 Cywilizacja bez szkodników?
  • 00:13:14 Czym jest GMO?
  • 00:18:32 Czy GMO zabija pszczoły?
  • 00:33:29 Lęk przed technologią
  • 00:49:48 Edukacja i biohacking
  • 00:52:39 Metoda naukowa i konsens naukowy
  • 00:58:36 Dzika czy udomowiona?
  • 01:01:57 Eksperymenty na pszczołach
  • 01:08:37 Dialog i szacunek
  • 01:11:18 Warroza i zakończenie
Jeżeli spodobał się Tobie odcinek możesz postawić mi dobrą kawę lub coś innego: https://www.paypal.com/cgi-bin/webscr?cmd=_s-xclick&hosted_button_id=SPVUJ3CP6NU2Q&source=url
Możesz także regularnie wspierać Radio Warroza za pomocą portalu Patronite:

Profesor Paweł Golik opowiadał o GMO wcześniej już w innym podkaście: Nauka XXI wieku. Szerzej niż głównie w kontekście pszczół i zapylaczy. Warroza rekomenduje ten odcinek jako uzupełnienie, a może wstęp.

prof. Paweł Golik w swoim laboratorium. fot: Jakub Ostałowski
Po nagraniu: prof. Paweł Golik i Warroza
 
Filmik na temat badań nad zmodyfikowanymi jelitowymi bakteriami pszczół

Pochodzenie i ewolucja życia - prof. Paweł Golik

Moim gościem jest biolog genetyk profesor Paweł Golik. Dyrektor Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W pierwszej części wywiadu rozmawiamy o powstaniu i ewolucji życia na Ziemi oraz skąd się wzięły owady zapylające i kulturalne gadające małpy. Profesor obecnie kieruje zespołem badającym ewolucję działania genów mitochondrialnych u różnych gatunków drożdży w Instytucie Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania naukowe są jednak znacznie szersze. Publikuje i wykłada na temat genetycznych podstaw mechanizmów ewolucji, historii wędrówek populacji ludzkich w czasach prehistorycznych oraz na temat biotechnologii i inżynierii genetycznej. Naukowo fascynuje go genom mitochondrialny.

Fotografia do ilustracji odcinka: Jakub Ostałowski
Fragment "cytowanej" muzyki udostępnionej na Wikipedii: The Beatles: "Lucy in the Sky with Diamonds", która była inspiracją do nadania imienia pewnej australopiteczki: Lucy.

Rozdziały:
  • 00:02:28 Powstanie życia
  • 00:09:01 Ostatni wspólny przodek
  • 00:13:16 Symbioza z bakteriami i wirusami
  • 00:17:31 Dostatecznie dobre przystosowanie
  • 00:21:09 Jak powstały zapylacze i pszczoły?
  • 00:27:15 Jak powstał ohydek szalej?
  • 00:33:36 Co jest naturalne?
Jeżeli spodobał się Tobie odcinek możesz mi dorzucić mi energii do pieca do robienia regularnie kolejnych odcinków: https://www.paypal.com/cgi-bin/webscr?cmd=_s-xclick&hosted_button_id=SPVUJ3CP6NU2Q&source=url
Możesz także regularnie wspierać Radio Warroza za pomocą portalu Patronite:

Profesor Paweł Golik pojawił się już na łamach tego bloga kiedy opisywałem reaktywowany w Warszawie w 2020 roku Dzień Darwina na UW.

Dwójka człowiekowatych: Lucy i prof. Paweł Golik, fot: Jakub Ostałowski
Dwóch gadających eukariontów po nagraniu: prof. Paweł Golik i Warroza

Gypsy Bees - Jacek Merc

Zapraszam na drugą część wywiadu z Jackiem Mercem, zawodowym pszczelarzem, nonkonformistą z gospodarstwa pasiecznego Gypsy Bees. Jacek Merc to pszczelarz z dwudziestoletnim doświadczeniem. Zwolennik pszczelarstwa nowoczesnego na ulach korpusowych i jednościennych. Jeździ ze swoimi pszczołami w poszukiwaniu, jak to nazywa: "dzikiego miodu". Zimą w wolnych chwilach chłonie nową wiedzę. Latem selekcjonuje swoje pszczoły na tolerancję na Varroa destructor (dręcza pszczelego). Jego oczkiem w głowie jest utrzymywanie eksperymentalnego pasieczyska bez leczenia. Serdecznie zapraszam na tę ekskluzywną opowieść w dwóch odsłonach. Oto część druga.

Wokal: Lamia Merc
Faksymile rękopisu Aleksandra Stasińskiego: Pochodzenie pszczół linii "Asta": http://apis.gromisz.org.pl/archive/pub/varia/stasinski_1972.pdf
Zdjęcie do ilustracji: Filip Senakiewicz

Rozdziały:
  • 02:05 Zapylanie usługowe
  • 04:18 Biznes miodowy
  • 06:10 Dzika czy udomowiona i rodzima
  • 13:33 Wieczorna unasiennianie
  • 16:40 Edukacja i jeszcze raz edukacja
Jeżeli spodobał się Tobie odcinek możesz mi coś wrzucić na kawę, piwo, czekoladę albo hemolimfę czy ciało tłuszczowe, aby dorzucić mi energii do pieca do robienia regularnie kolejnych odcinków: https://www.paypal.com/cgi-bin/webscr?cmd=_s-xclick&hosted_button_id=SPVUJ3CP6NU2Q&source=url
System Langstroth 3/4
Pierwszy historyczny jednościenny ul Merca w systemie Apipol z 2000 roku
Radio Warroza i Gypsy Bees fot: Filip Senakiewicz

Jak słuchać podkastu?

Dostaję zapytania jak najlepiej słuchać podkastu Radio Warroza. Postanowiłem więc napisać wpis, który jest krótkim poradnikiem jak słuchać Radio Warroza, ale także wszelkich innych podkastów, a jest tego sporo i coraz więcej.

Czym jest podkast lub podcast?

Zacznijmy do początku. Jak podaje wikipedia: podkast jest: formą internetowej publikacji dźwiękowej lub filmowej, najczęściej w postaci regularnych odcinków, z zastosowaniem technologii RSS. Czyli moimi słowami w wersji tylko dźwiękowej, jest to takie internetowe interaktywne radio, które może stworzyć dowolna osoba i może być słuchane przez dowolne osoby. Najczęściej za darmo za pomocą streamowania audycji bezpośrednio z serwera lub za pomocą ściągnięcia pliku audio udostępnionego w technologii RSS. Interaktywne dlatego, że to Ty słuchaczu decydujesz kiedy słuchasz i co słuchasz. Możesz w dowolnym momencie przerwać audycje i odtwarzać ponownie. Dodatkowo Radio Warroza zawiera nazwane rozdziały pomiędzy którymi możesz przeskakiwać słuchając wybranego fragmentu. Medium to w Polsce dopiero zyskuje, ale w USA podobno co trzecia osoba słucha podkastu. Zatem jest to chyba medium z potencjałem na przyszłość.

Jak słuchać Radio Warroza?

Jeżeli słuchamy offline z pobranym plikiem mp3 (metoda offline) to praktycznie na każdym urządzeniu do odtwarzania cyfrowego dźwięku. Jeżeli odtwarzamy streamując online (a ten sposób jest popularniejszy) to najczęściej będzie to, albo komputer, albo smartfon podłączony do internetu. Można słuchać bezpośrednio ze strony Warrozy w dziale: podkast. Ale chyba najwygodniejszą formą odbioru jest słuchanie podkastu bezpośrednio ze smartfona z dedykowanej aplikacji. Oprogramowanie takie pobiera, kataloguje i subskrybuje podkasty z informacji zawartych w pliku RSS, który udostępnia każdy szanujący się podkaster. Aplikacja ta pozwala najczęściej wyszukać podkast i odcinki po słowach kluczowych, pliku RSS oraz katalogach tematycznych. Pozwala również skatalogować wybrane podkasty i informować o nowych odcinkach. Możesz w niej słuchać audycji w sposób przyspieszony lub zwolniony. Często możesz także przeskakiwać pomiędzy rozdziałami niczym igła po płycie winylowej. Możesz ustawić delikatne wyciszanie jeżeli słuchasz do spania. Możesz słuchać na słuchawkach w komunikacji publicznej, podczas spaceru lub biegania, w samochodzie ze smartfonem podłączonym do głośników. Aplikacja za każdym razem zapamięta moment przerwania słuchania audycji i pozwoli wrócić do niej bez zapamiętywania tego miejsca. Jednym słowem: same wygody.

Są proste aplikacje i skomplikowane, które oferują dodatkowe funkcje. Do prostszych należy np. Google Podcast i Spotify, a to bardziej złożonych np. Podcast Addict.

Ratunku nie mam aplikacji i nie wiem, gdzie ją znaleźć.

Spokojnie. Przychodzę z pomocą. Jeżeli masz Iphona to zazwyczaj taką aplikację masz już wbudowaną i obsługuje ona Itunes, tak więc jeżeli nie chcesz instalować nic nowego, to wystarczy, że tam wejdziesz i poszukasz podkastu po haśle: Radio Warroza. Jeżeli masz Androida (ale to dotyczy także Iphona) możesz słuchać podkast na popularnej platformie do słuchania muzyki czyli Spotify, albo na szeregu innych aplikacji.

Jak to zrobić?

Klikasz w przycisk poniżej i wybierasz jedną z aplikacji. Po czym instalujesz automatycznie jak każdą aplikację na smartfona. Skorzystaj z przycisku poniżej i wybierz sobie aplikację na której chcesz słuchać na dowolnym smartfonie:
Słuchaj Radio Warroza na telefonie
Tutaj inna strona z pomocą której wybierzesz aplikację do zainstalowania w smartfonie z systemem Android:
Subscribe on Android
A tu już zupełnie na skróty najpopularniejsze aplikacje: tylko klikasz i słuchasz, albo instalujesz i słuchasz. Oraz oczywiście subskrybujesz: ;)
Tutaj jest plik RSS. Ci co znają tę technologię wiedzą co robić:


Czy słuchanie Radio Warroza pobiera dużo danych i obciąża łącze?

Nie. Warroza przygotowuje pliki tak, że są one w mono oraz są skompresowane do mp3 o częstotliwości próbkowania: 64 kbps. To jest kompromis pomiędzy wystarczającą jakością do słuchania głosu ludzkiego, a zasobnością zapisu danych.

Czy podkast jest za darmo?

Tak. Jak większość podkastów (taka jest tego idea w sumie) Radio Warroza udostępniane jest za pomocą technologii RSS wszystkim społecznie za darmo na licencji: CC BY-NC-ND i tak pozostanie. Odcinki są także archiwizowane przez różne portale w tym oksfordzką bibliotekę cyfrową. Dopóki będzie istniał internet, będzie można znaleźć audycje nawet po śmierci Warrozy. Nie oznacza to jednak, że nie można Warrozy wspierać za tę pożyteczną pracę wykonywaną w czasie wolnym. Jest to bardzo mile widziane, bowiem będzie motywowało to Warrozę do rozwoju, a przede wszystkim dawało kopa energii do nie wyhamowywania w regularnym zbieraniu dźwięków do audycji i regularnym ich publikowaniu. Prowadzenie regularnego podkastu to nie tylko miłe rozmowy, ale także godziny spędzone przy obróbce i uporządkowanej publikacji. Do dotacji służy poniższy przycisk. W tym miejscu chciałbym bardzo podziękować pierwszemu darczyńcy: alK z Forum Polanka.

A inne podkasty?

Ten elementarz można potraktować jak instrukcję do słuchania dowolnych podkastów. Warroza współtworzy także podkast Pszczele Wieści. Warroza słucha regularnie: Nerdy Nocą, Wszechnica.org.pl. Podcast Historyczny, Nauka XXI Wieku, Granice Nauki i wiele innych. Warroza czeka na dalsze odcinki drugiego polskiego podkastu traktującego o pszczelarstwie: Świat Pszczół wg Sztandery.


Dlaczego podkast tylko dźwiękowy?

Warroza uważa, że radiowa forma audycji daję jednak dość niepowtarzalną atmosferę. Goście nie będący na wizji mogą czuć się chyba swobodniej. Owszem wielu rzeczy nie da się zobaczyć, ale można o nich opowiedzieć lub je posłuchać i to też jest fajne. Po za tym słuchać można właśnie podczas prowadzenia samochodu, obsługi pasieki, robieniu uli, spaceru, bieganiu albo do spania. A oglądać już tak nie za bardzo lub nawet nie powinno się, jak w przypadku prowadzenia samochodu.